---

Kva er Brunost?

Brunost er eit programmeringsspråk designa for dei som meiner at kode ikkje berre skal vere funksjonell — han skal ha sjel. Inspirert av den klassiske norske frukostopplevinga kombinerer Brunost ein rein, lesbar syntaks med ekte nynorsk terminologi.

Ingen framandord. Ingen rar import-hierarki. Berre kode som flyt like mjukt som brunost over ein nysteikt vaffel.

Merk: Brunost er under aktiv utvikling. Enkle einfilsskript fungerer godt. prøv/fang fangar berre feil kasta med kast — ikkje interne køyretidsfeil.

---

Hovudtrekk

Eigenskap	Brunost
Løkker	forKvart og medan-syntaks som les seg naturleg
Feilhandtering	prøv/fang-blokker for reine feilflyt
Modular	Innebygde, brukar-definerte og fil-baserte modular
Mutabilitet	Eksplisitt fast/endreleg — aldri uventa endringar

---

Eit smaksdøme

bruk terminal
bruk matte

gjer rekn(tal, faktor) {
  viss (faktor er 0) gjer {
    kast "Kan ikkje gange med null, det er kjedeleg"
  }
  gjevTilbake tal * faktor
}

fast talrekke er [1, 2, 3, 4, 5]

prøv {
  forKvart tal i talrekke {
    fast resultat er rekn(tal, 3)
    terminal.skriv(resultat)
  }
} fang (feil) {
  terminal.skriv("Noko gjekk gale: " + feil)
}

---

Språkspesifikasjon

Variablar

Brunost skil mellom variablar som kan endrast og dei som ikkje kan det.

// Uforanderleg — set ein gong, aldri endra
fast fart er 88

// Foranderleg — kan oppdaterast fritt
endreleg straum er 1
straum er straum + 1

Typar

fast erNynorsk    er sant                                               // Boolsk
fast årstal       er 1814                                               // Heiltall 
fast graderNord   er 71.0                                               // Desimaltall
fast helsing      er "God dag, Noreg!"                                  // Streng
fast fjordar      er ["Sognefjord", "Hardangerfjord", "Geirangerfjord"] // Liste

Funksjonar

Funksjonar definerast med gjer og returnerer verdi med gjevTilbake:

gjer kroppsMasseIndeks(vekt, høgd) {
  gjevTilbake vekt / (høgd * (høgd / 100))
}

fast resultat er kroppsMasseIndeks(70, 175)

Vilkårsutsagn

bruk terminal

fast temperatur er -5

viss (temperatur erMindreEnn 0) gjer {
  terminal.skriv("Det er kaldt — ta på deg ull!")
} ellers viss (temperatur erMindreEnn 15) gjer {
  terminal.skriv("Frisk luft, ta med jakke")
} ellers {
  terminal.skriv("Norsk sommar! Nyt det medan det varar")
}

Løkker

For-kvar-løkke — iterer over ei liste:

bruk terminal

fast fylke er ["Vestland", "Rogaland", "Troms", "Finnmark"]

forKvart namn i fylke {
  terminal.skriv("Hei frå " + namn + "!")
}

Medan-løkke — køyr så lenge ein påstand er sann:

bruk terminal

endreleg teller er 10

medan (teller erStørreEnn 0) gjer {
  terminal.skriv(teller)
  teller er teller - 1
}

Feilhandtering

prøv/fang fangar feil kasta med kast:

bruk terminal

gjer delTal(tellerTall, nemnar) {
  viss (nemnar er 0) gjer {
    kast "Matematikken seier nei: kan ikkje dele på null"
  }
  gjevTilbake tellerTall / nemnar
}

prøv {
  fast svar er delTal(42, 0)
  terminal.skriv("Svar: " + svar)
} fang (feil) {
  terminal.skriv("Feil oppstod: " + feil)
}

---

Modular

Brunost støttar tre typar modular for å organisere koden din.

Innebygde standardbibliotekmodular

bruk terminal   // Inn- og utdata
bruk matte      // Matematiske funksjonar
bruk streng     // Strengmanipulasjon
bruk liste      // Listeoperasjonar

bruk terminal
bruk matte

terminal.skriv(matte.abs(-42))    // 42
terminal.skriv(matte.maks(7, 13)) // 13
terminal.skriv(matte.min(7, 13))  // 7

Brukar-definerte modular (inline)

bruk terminal

modul geometri {
  gjer areal(breidde, høgd) {
    gjevTilbake breidde * høgd
  }

  gjer omkrins(breidde, høgd) {
    gjevTilbake 2 * (breidde + høgd)
  }
}

terminal.skriv(geometri.areal(5, 8))    // 40
terminal.skriv(geometri.omkrins(5, 8)) // 26

Fil-modular

Del koden over fleire filer for større prosjekt.

utils/rekning.brunost:

gjer leggTil(a, b) {
  gjevTilbake a + b
}

gjer trekkFrå(a, b) {
  gjevTilbake a - b
}

hovud.brunost:

bruk terminal
bruk utils.rekning

terminal.skriv(rekning.leggTil(100, 23))   // 123
terminal.skriv(rekning.trekkFrå(100, 23))  // 77

Bruk som ved namnekonflikt:

bruk utils.rekning som rekn

terminal.skriv(rekn.leggTil(5, 7)) // 12

---

Installasjon og bygging

Tilrådd: mise

mise handterer alle avhengigheiter automatisk:

mise install        # Installer avhengigheiter
mise run build      # Bygg prosjektet
mise run test       # Køyr alle testar
mise run demo:start # Start demo-server på http://localhost:8765
mise run demo:stop  # Stopp demo-serveren

Manuell oppsett

Krav: Zig 0.15 eller nyare.

zig build                            # Bygg prosjektet
zig build run -- mittskript.brunost  # Køyr eit skript
zig build test                       # Køyr alle testar

Eller bruk den kompilerte binærfila direkte:

./zig-out/bin/brunost mittskript.brunost

Testane er snapshot-testar som køyrer .brunost-skript og samanliknar utdata med venta resultat. Testskripter ligg i src/tests/.

---

Bidra

Brunost er eit aktivt prosjekt og tek gjerne imot bidrag — anten det er feilrettingar, nye funksjonar, betre dokumentasjon eller fleire demoar.

1. Fork repoet
2. Lag ein ny gren: git checkout -b mi-endring
3. Gjer endringane dine
4. Send ein pull request

---

Laga med kjærleik og altfor mykje brunost

Prøv Brunost i nettlesaren