Quantro — Kuantum ve Astrofizik ARGE

Kuantum bilgisayarlar, astrofizik ve bilimsel AR-GE üzerine interaktif keşif laboratuvarı. Statik site + Vercel Serverless API mimarisiyle tamamı bağımlılıksız (dependency-free) çalışır.

Canlı: https://quantro-1.vercel.app · PWA (offline çalışır) · 8 dil desteği

---

Özellikler

• 13 interaktif laboratuvar aracı (/quantro-lab.html): kuantum rastgelelik motoru (ANU Qrng), devre simülatörü, BB84 kuantum şifreleme, evren yaşı hesaplayıcı, kara delik simülatörü, Doppler, Planck kartları ve quiz.
• Kuantum devre simülatörü (quantro.js): tensör ürünü tabanlı saf durum simülasyonu (H, X, Y, Z, RY, CX, CZ), Bell/GHZ dolanıklık durumları, tohumlanabilir PRNG (mulberry32) ile deterministik örnekleme.
• AR&GE sekmesi (arastirma.html): yayın/araştırma alanı.
• Blog (/blog.html): Markdown tabanlı içerik yönetimi.
• Yönetim paneli (/qtr-admin.html): giriş korumalı CMS — token doğrulama, rate-limit, blog/posta/şifreleme yönetimi.
• KVKK uyumlu çerez onayı + gizlilik.
• PWA / Service Worker: manifest.webmanifest + sw.js (offsay önbelleği).

---

Savunulabilir "ilk" iddiaları

Genel ("Türkiye'de ilk kuantum site") iddialarından kaçınılır — aşağıdaki üçü niş ve ölçülebilir olduğu için sitede (Başarılar bölümü, index.html#basari) ve lab için söylenir:

1. İlk Türkçe, açık kaynak (MIT) lisanslı çok araçlı kuantum + astrofizik araç seti — rakip Türkçe platformlar (Quantum4Edu, QuantumLab Pro) açık kaynak değil.
2. İlk Türkçe canlı kuantum rastgelelik motoru — ANU'nun fiziksel kuantum kaynağına bağlanır (api/anu.js); rakiplerde gerçek fiziksel kaynak yok.
3. İlk 8 dilli kuantum araç seti ve blog — arayüz + içerik birlikte TR/EN/FR/ES/IT/RU/KO/AR.

Kanıt zinciri: git commit geçmişi + CHANGELOG.md tarihleri + Wayback/Archive kaydı (kampanya yayınlanınca) + canlı demo (Vercel). Bu metinler app.js ve lab/i18n-*.js içinde 8 dilde tutulur.

---

Mimari

/                  Anasayfa ve statik HTML sayfaları
  css/
    base.css       Ortak tasarım sistemi (token, reset, KVKK, a11y)
    blog.css       Blog sayfası stili
    lab.css        Laboratuvar stili
    admin.css      Yönetim paneli stili
    style.css      Ana site stili
  api/             Vercel Serverless Functions (Node 18+)
    _lib.js        Paylaşılan yardımcılar (JWT, rate-limit, supabase)
    auth.js        Admin giriş
    blog.js        Blog içerik yönetimi
    comments.js    Yorumlar
    likes.js       Beğeniler (+ yorum beğenileri)
    contact.js     E-posta bildirimi (Resend)
    messages.js    Mesajlar
    feed.js        RSS/feed
    anu.js         Kuantum rastgelelik proxy (ANU Qrng)
  lab/             Laboratuvar araç içerikleri (i18n: 8 dil)
  blog-articles/   Blog yazıları (Markdown, `<slug>.<lang>.md` — 8 dil)
  tools/
    import-blog.mjs   blog-articles → Supabase (blog_posts + blog_posts_i18n)
  scripts/
    build.mjs      Build / bütünlük kontrolü (HTML referans doğrulaması)
    coverage.mjs   Kapsam eşiği kontrolü (satır 80 · dal 75 · fonksiyon 85)
    metrics.mjs    PageSpeed Insights: ALAN (CrUX) + LAB (Lighthouse)
  test/            Node testleri (node:test)
  supabase-security.sql   Güvenlik politikaları (RLS)
  supabase-comments-v2.sql Yorum tabloları
  supabase-blog-i18n.sql  İçerik çevirileri (blog_posts_i18n)
  supabase-errors.sql     Hata raporlama tablosu

API uçları

Uç	Amaç
POST /api/auth	Admin giriş → imzalı oturum token'ı (2 saat)
GET/POST /api/blog	Blog yazıları
POST /api/comments	Yorum ekleme
POST /api/likes · api/comment-likes	Beğeni
POST /api/contact	İletişim formu → e-posta
GET/POST /api/messages	Panel içi mesajlar
GET /api/feed	RSS/feed
GET /api/anu	ANU kuantum rastgelelik vekili (CORS aşımlı)

Detaylı istek/yanıt, hata kodları ve rate limitler: docs/api.md.

---

Başlangıç

Gereksinim: Node.js ≥ 18. Runtime (site + /api) harici npm paketi içermez; yalnızca test araçları devDependency'dir.

git clone https://github.com/Lennebraha38/quantro.git
cd quantro
npm ci                # lock'a göre kurulum
npm run build         # bütünlük kontrolü (HTML referansları + vercel.json)
npm test              # 44 birim testi (simülatör + API güvenliği + handler'lar + içerik-i18n)
npm run test:coverage # eşik kontrollü kapsam (satır 80% · dal 75% · fonksiyon 85%)
npm run check         # build + test birlikte

Tarayıcı E2E testleri (12 senaryo) için önce Playwright tarayıcısı:

npm ci
npx playwright install chromium
npm run test:e2e      # sayfa render, lab akışları, i18n(+blog), PWA, CSP ihlali

Vercel CLI ile yerel çalıştırma:

npm i -g vercel
vercel dev        # http://localhost:3000

---

Ortam Değişkenleri

.env dosyası (veya Vercel dashboard → Environment Variables).

Değişken	Zorunlu	Açıklama
SUPABASE_URL	Evet	Supabase proje URL'i (https://xxxx.supabase.co)
SUPABASE_SERVICE_ROLE_KEY	Evet	Service-role key (sadece serverless tarafı — tarayıcıya asla)
AUTH_SECRET	Evet	Panel JWT imzalama anahtarı (uzun, rastgele)
ADMIN_PASSWORD	Evet	Panel şifresi (scrypt türeviyle timing-safe doğrulanır; uzun/rastgele değer kullanın)
RESEND_API_KEY	Kayıt bildirimi için	Resend API anahtarı
NOTIFY_EMAIL	Kayıt bildirimi için	Alıcı e-posta
NOTIFY_FROM	Hayır	Gönderici (Quantro <onboarding@resend.dev> varsayılan)

Supabase kurulumu

1. supabase-security.sql'i SQL Editor'da çalıştır (RLS + kullanıcı rolleri).
2. supabase-comments-v2.sql'i çalıştır (blog/comment/like tabloları).
3. supabase-blog-i18n.sql'i çalıştır (içerik çeviri tablosu blog_posts_i18n).
4. supabase-errors.sql'i çalıştır (hata raporlama tablosu, opsiyonel).
5. vercel.json'daki CORS/orijin kısıtlarını kendi domain'ine göre güncelle.

Blog içeriği

Yazılar blog-articles/<slug>.<lang>.md olarak sürülür (TR kaynak + 7 çeviri: en, fr, es, it, ru, ko, ar → 8 dilin tamamı). Üstbilgi: # Başlık, **Emoji:**, **Etiketler:**/**Tags:**, **Özet:**/**Summary:**. Supabase'e yüklemek için (service-role):

SUPABASE_URL=... SUPABASE_SERVICE_ROLE_KEY=... node tools/import-blog.mjs

TR kaynak blog_posts'a, tüm diller blog_posts_i18n'e yazılır. Tarayıcıda blog.html aktif dili (qlang) çeker, çevirisi olmayan dilde TR içeriği gösterir (şu an içerik de 8 dilin tamamında mevcut).

---

Yönetim Paneli

/qtr-admin.html → ADMIN_PASSWORD ile giriş. Başarılı girişte sunucu, HMAC-SHA256 (AUTH_SECRET) ile imzalı, 2 saat geçerli bir oturum token'ı üretir (timingSafeEqual ile doğrulanır).

• Token bearer olarak Authorization: Bearer <token> ile taşınır.
• Tüm yazma uçlarında requireAuth + IP tabanlı rate-limit uygulanır.
• Token imzası/geçerliliği her istekte doğrulanır; şifreler plaintext saklanmaz.

Güvenlik notları

• Service-role key yalnızca sunucuda tutulur; tarayıcı koduna asla düşmez.
• Şifre ve token'lar timing-safe karşılaştırılır; admin şifresi plaintext hatırlanmaz — api/_lib.js#verifyAdminPassword scrypt türevi anahtarla doğrular (salt, AUTH_SECRET'ten türer).
• CSP sıkılaştırılmıştır: script kaynaklarında unsafe-eval yok; bu E2E ile doğrulanır (test/e2e.test.js — sıfır ihlal). İzin verilen kaynaklar vercel.json'dadır.
• Yorum/iletişim uçları honeypot + IP tabanlı rate-limit korumalıdır.
• Supabase'te RLS açıktır; doğrudan istemci erişimi veriye erişemez.
• İstemci hata raporlama bağımlılıksızdır: api/report.js tarayıcıdaki alınmamış hataları (en fazla 1 / 10 sn) errors tablosuna yazar (supabase-errors.sql şeması) — arıza durumunda sessizce geçer, siteyi etkilemez.

---

Test & CI

npm test                 # 44 birim testi
└── test/quantro.test.js # Kuantum simülatör (X, H, CX, Bell, GHZ, seeded PRNG)
└── test/_lib.test.js    # JWT doğrulama, scrypt, rate-limiter, auth katmanı
└── test/api-handlers.test.js # api/auth · comments · blog (mock fetch)
└── test/localize.test.js     # blog içerik yerelleştirme (blog-localize.js)

npm run test:e2e         # 12 E2E (Playwright + Chromium)
└── test/e2e.test.js     # sayfa render, lab(13 araç/QRNG/QuantumCircuit),
                         # admin giriş, PWA, i18n+kalıcılık, blog i18n,
                         # admin i18n, CWV (fcp/lcp/cls), CSP sıfır-ihlal

npm run test:coverage    # birim + kapsam eşiği kontrolü (Node ≥ 20)
                         # eşikler: satır 80% · dal 75% · fonksiyon 85%
                         # (scripts/coverage.mjs — altında kalırsa exit 1)

npm run metrics:field    # PageSpeed Insights (PSI_API_KEY gerekir)
                         # ALAN = gerçek kullanıcı (CrUX) · LAB = Lighthouse

GitHub Actions (.github/workflows/node.js.yml) 3 iş çalıştırır:

• unit — npm ci → npm run build → npm test (Node 18/20/22)
• coverage — npm run test:coverage (PR'lerde)
• e2e — npx playwright install --with-deps chromium → npm run test:e2e

Gece performans işi .github/workflows/perf.yml: canlı site için PageSpeed Alan (CrUX) + Lab (Lighthouse) metriklerini toplar (secret: PSI_API_KEY).

PR'lere Vercel önizleme deploy'u: .github/workflows/preview.yml (VERCEL_TOKEN, VERCEL_ORG_ID, VERCEL_PROJECT_ID secret'larını gerektirir).

---

Teknoloji

• Vanilla JS (build sistemi yok, doğrudan module.exports/global uyumlu)
• Node 18+ Serverless Functions + Supabase (Postgres/RLS)
• Resend (e-posta), ANU Qrng (gerçek kuantum rastgelelik)
• PWA Service Worker, JSON-LD SEO, 8 dil i18n — ana site (app.js I18N), lab (/lab/ + lab-core.js) ve blog arayüzü (blog-i18n.js) ortak qlang ile; RTL (Arapça) destekli. Yönetim paneli TR/EN (admin-i18n.js). Blog içeriği: TR kaynak doyalar blog-articles/*.tr.md + 7 çeviri (*.en|fr|es|it|ru|ko|ar.md) → blog_posts_i18n üzerinden aktif dille gösterilir (blog-localize.js); çevirisi olmayan dilde TR yazı gösterilir.
• Core Web Vitals E2E içinde ölçülür (test/e2e.test.js — CWV senaryosu): FCP/LCP < 4000 ms ve CLS < 0.1 hedefi, index + blog sayfalarında sınır ihlali olursa test kızar.

---

Marka / SEO / PR

• SEO · GSC + Bing kurulum — hreflang (8 dil) + sitemap hazır
• PR / Medya dosyası — basın bülteni, medya pitch, 7 günlük X/LinkedIn serisi
• Alan adı kurulumu — kalıcı domain, Vercel bağlama, GitHub/npm marka taşıma

npm kütüphanesi (quantro-js, MIT):

npm install quantro-js
const { QuantumCircuit, bellState, sampleDistribution } = require('quantro-js');
const qc = new QuantumCircuit(2);
bellState(qc);
console.log(sampleDistribution(qc, 1024, 42)); // Bell |00> + |11>

Lisans

MIT — © 2026 Quantro — Kuantum ve Astrofizik ARGE.